Ιφιγένεια εν Ταύροις

 

Το θέμα της «Ιφιγένειας εν Ταύροις» το παίρνει ο Ευριπίδης από τον κύκλο των Ατρειδών. Κεντρικά πρόσωπα είναι η Ιφιγένεια και ο αδελφός της Ορέστης, παιδιά του Αγαμέμνονα και της Κλυταιμνήστρας. Η Ιφιγένεια, που επρόκειτο να θυσιαστεί για να φύγουν τα πλοία των Ελλήνων για την Τροία, σώζεται από την Άρτεμη, και μεταφέρεται στην Ταυρίδα, ιέρεια του εκεί ναού της, όπου και εξαγνίζει τους ξένους που φτάνουν στην βάρβαρη και αφιλόξενη χώρα, προκειμένου να θυσιαστούν. Ο Ορέστης, που έχει αθωωθεί για τον φόνο της μάνας του, εξακολουθεί να καταδιώκεται από όσες Ερινύες  δεν δέχθηκαν την αθώωσή του, παίρνει χρησμό του Απόλλωνα να φέρει στην Αθήνα το ξόανο της Άρτεμης από την Ταυρίδα. Έτσι ο θεός μεθοδεύει την συνάντηση των δύο αδελφών και δρομολογεί την σωτηρία τους. Ο Ορέστης και ο σύντροφός του Πυλάδης μόλις φτάνουν στην Ταυρίδα για να πάρουν το ξόανο, συλλαμβάνονται και πρόκειται να θυσιαστούν. Στην συνάντησή τους με την Ιφιγένεια γίνεται η αναγνώριση των δύο αδελφών, που καταστρώνουν σχέδιο φυγής τους. Με αριστοτεχνική επινόηση του Ευριπίδη οι τρεις καταφέρνουν να πάρουν το ξόανο και να μπουν στο πλοίο του Ορέστη για να φύγουν. Πλην όμως η θαλασσοταραχή παρ’ ολίγο να ανατρέψει το σχέδιο. Και πράγματι, αυτό θα γινόταν αν δεν εμφανιζόταν – από μηχανής θεός – η Αθηνά, για να δώσει το αίσιο για όλους τέλος, πείθοντας τον βασιλιά της Ταυρίδας να επιτρέψει την αναχώρηση.

 

Στις 21 Μαϊου 2026, η θεατρική μας ομάδα ανέβασε την θεατρική παράσταση «Η Ιφιγένεια στη χώρα των Ταυρίων», βασισμένη στην ομώνυμη τραγωδία του Ευριπίδη. Η διασκευή, η σκηνοθεσία και η μουσική επιμέλεια έγιναν από την Σοφία Αθανασοπούλου. Η μετάφραση του έργου ήταν του Νίκου Μανουσάκη.

 Στην παράσταση ακούστηκαν ορχηστρικά κομμάτια του σπουδαίου μουσικοσυνθέτη Χρήστου Λεοντή που προέρχονταν από την παράσταση «Ιφιγένεια εν Ταύροις» του Ευριπίδη, που ανέβηκε τη θεατρική περίοδο 1972-1973 σε σκηνοθεσία Γιώργου Θεοδοσιάδη από το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. 

Συμμετείχαν:

Μαρία Χασαπά: Ιφιγένεια 

Χρήστος Παπαδόπουλος: Ορέστης 

Βίκυ Βάγκερ: Πυλάδης 

Αναστασία Παπακώστα: Βασιλιάς Θόας 

Μαρία Πλατάκη: Θεά Αθηνά 

Σοφία Κομνηνάκη: Βοσκός/Αγγελιοφόρος

Στο χορό των γυναικών συμμετείχαν:

Ελευθερία Βλάσση (κορυφαία)

Μαρία Πλατάκη 

Σοφία Κομνηνάκη 

Αναστασία Παπακώστα 

Βασιλική Λάμπρου 

Γεωργία Ντίνου 

Η Σοφία Αθανασοπούλου  γεννήθηκε στην Αθήνα το 1977. Είναι απόφοιτος της Ανώτερης  Σχολής  Δραματικής  Τέχνης   Βεάκη (2003) και είναι κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ (2021).

Ως  ηθοποιός  έχει συνεργαστεί  με : το Κρατικό Θέατρο Βορείου  Ελλάδος, ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Πάτρας, ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Λάρισας, Οργανισμός Ελληνικού Θεάτρου Αιχμή, Αγγέλων Βήμα, Βetοn 7, Τεχνοχώρο Φάμπρικα, Teatro La Luna Nel Pozzo στην Κάτω Ιταλία. Επαγγελματικές θεατρικές παραστάσεις: Νίκολα Τέσλα. Ο άνθρωπος που φώτισε τον κόσμο σε σκηνοθεσία Ε. Τζιρτζιλάκη (2023),  Μισάνθρωπος του Μολιέρου σε σκηνοθεσία Π. Κλίνη (2015), Λωξάντρα της Μ. Ιορδανίδου σε σκηνοθεσία Σ. Χατζάκη (2011), Οι Αλλοπαρμένοι των  Τ. Mίντλετον και Ο. Ρόουλεϊ σε σκηνοθεσία Κ. Δαμάτη (2008), Χοηφόρες του Αισχύλου σε σκηνοθεσία Κ. Τσιάνου (2005), Ο Χριστός  Ξανασταυρώνεται του Ν. Καζαντζάκη σε σκηνοθεσία Κ. Δαμάτη (2004), Ηλέκτρα του Ευριπίδη σε σκηνοθεσία Θ. Μουμουλίδη (2003), Λυσιστράτη του Αριστοφάνη σε σκηνοθεσία Θ. Μουμουλίδη (2002). Στον κινηματογράφο έχει συμμετάσχει στην ταινία μεγάλου μήκους Alter Ego σε σκηνοθεσία N. Δημητρόπουλου (2007). Έχει παρακολουθήσει σεμινάρια υποκριτικής, σκηνικής  κίνησης, αρχαίου  δράματος και φωνητικής με τους : Στ. Λιβαθινό, Γ. Χουβαρδά, Μ. Μαρμαρινό, Α. Βασίλιεφ, Ν. Κάρποφ, Λ. Κονιόρδου, L. Baur, T. Sudana, Ν. Ζάππα, Μ. Καβαλιεράτου.

Από το 2014, στα πλαίσια του Μαθητικού Πολιτιστικού Φεστιβάλ του Δήμου Αγ. Παρασκευής, έχει παρουσιάσει τις ακόλουθες θεατρικές παραστάσεις βασισμένες στα έργα: Συντροφιά με τον Τσέχωφ. Διηγήματα και μονόπρακτα, Σε μένα μιλάς; του Ράινερ Χάχφελντ, Υπηρέτης Δυο Αφεντάδων του Κ. Γκολντόνι, Η Φιλονικία  του Μαριβώ, Το Σπίτι της Μπερνάντα Άλμπα του Φ. Γκ. Λόρκα, Της Νύχτας τα Καμώματα της Μ. Πανοπούλου, Εκκλησιάζουσες του Αριστοφάνη, Αισώπου Μύθοι, Χάνσελ και Γκρέτελ, Ηλέκτρα του Σοφοκλή, Ειρήνη του Αριστοφάνη, Οδυσσεβάχ της Ξ. Καλογεροπούλου, Απρόσκλητος Επισκέπτης της Α. Κρίστι, Βάτραχοι του Αριστοφάνη, Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα του Μ. Λουντέμη, Ποιά Ελένη; των Μ. Ρέππα και Θ. Παπαθανασίου, Καυγάδες στην Κιότζια του Κ. Γκολντόνι, Black Out του Τζ. Σάρκεϋ, Ματίας ο Πρώτος της Α. Ζέη, Η Παναγία των Παρισίων, του Β. Ουγκώ.

Η παράσταση θα παιχτεί ξανά τον Σεπτέμβριο στην αίθουσα εκδηλώσεων του Δήμου Αγίας Παρασκευής και τον Οκτώβριο στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου.

Σε 200 λέξεις- Οι συμμετοχές μου

 Η ρωγμή του λιμνάζοντος χρόνου

   Ένα πέπλο ομίχλης εισέβαλε στο σαλόνι, ο βοριάς μοιρολογούσε, το παρελθόν άρχισε να στοιχειώνει τα μάτια της Δωροθέας. Καθισμένη στο υγρό δάπεδο, κοιτούσε ένα σκονισμένο κουτί που ανέδιδε την πνιγηρή οσμή της ναφθαλίνης, το τελευταίο ενθύμιο μιας ζωής που σβήστηκε στην είσοδο ενός σκοτεινού τούνελ. Τρεις μήνες τώρα, η απουσία της Ιόλης στράγγιζε τα χρώματα από κάθε κοινή τους ανάμνηση, αφήνοντας την Αθήνα να μοιάζει με βουβό ασπρόμαυρο σκηνικό του προπολεμικού κινηματογράφου.

Με την ανάσα να ασφυκτιά, η Δωροθέα επιχείρησε το άνοιγμα των αναμνήσεων. Οι μεντεσέδες ούρλιαξαν γοερά, καθώς η οδύνη της τολμούσε να ταράξει τη νεκρική τους σκόνη. Ανάμεσα σε ξεθωριασμένες καρτ ποστάλ και κλειδιά που δεν ξεκλείδωναν πια καμιά πόρτα, ανασύρθηκε μια φωτογραφία από τη χειμερινή εκδρομή τους στον Παρνασσό. Οι χιονισμένες βουνοκορφές έστεκαν αμίλητες, όμως το βλέμμα της καρφώθηκε στα πρόσωπά τους. Κυριαρχούσε μόνο η ανεμελιά, το δώρο της νιότης για τις ψυχές των ανθρώπων.

Το χλωμό φως που έσταζε από το παράθυρο της οδού Ασκληπιού χάιδεψε το πρόσωπο της Ιόλης, κάνοντάς το να τρέμει. Η Δωροθέα ένιωσε το ρίγος της απουσίας να την πνίγει ξανά. Σφίγγοντας τη φωτογραφία στο στήθος της, κατάλαβε πως εκείνη η ανάμνηση ήταν η μόνη που απέμεινε αλώβητη από τον λιμνάζοντα χρόνο.                                                                                                                                                         

 Χνάρια νοσταλγίας του δειλινού

  Η Ερατώ περιπλανιόταν στον ιστορικό δρόμο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου· η όστρια ανέμιζε τα χρυσαφένια μαλλιά της. Ο ήλιος, ένας αιώνιος ταξιδιώτης, έγερνε προς τη δύση, βάφοντας τους κίονες του Παρθενώνα με το χρώμα του κεχριμπαριού.

Ξαφνικά, σταμάτησε μπροστά στο γλυπτό του Αλεξανδρινού ποιητή. Εκείνος έμοιαζε να αφουγκράζεται τους αιώνες που κυλούν κάτω από τα βήματα των περαστικών, που ακόμα ψάχνουν τα χνάρια του. Σχεδόν τελετουργικά, η Ερατώ, ρυθμίζοντας το άνοιγμα της φωτογραφικής μηχανής, ένιωσε πως ταξιδεύει στην Αλεξάνδρεια, στο γλαυκό μαργαριτάρι των Πτολεμαίων. Μια μακρινή μελωδία από το Θέατρο Τέχνης άγγιξε τη χορδή της ψυχής της.

Εκείνη ακριβώς τη στιγμή, το φως του δειλινού γλίστρησε σαν χάδι πάνω στο χάλκινο μέτωπό του, δημιουργώντας μια νοητή γραμμή που ένωνε το παρελθόν με το σήμερα. Η Ερατώ ένιωσε πως η φωτογραφία αυτή δεν ήταν μόνο το πρώτο σκαλί της διαδρομής της, αλλά ένα αναπάντεχο δώρο της Αθήνας προς την τέχνη της. Ήθελε να εγκλωβίσει στο κάδρο της την ίδια την αύρα της νοσταλγίας.

Η φωτογραφία γεννήθηκε σαν ένας στίχος ενός ποιήματος που μόλις γραφόταν. Ο Κωνσταντίνος Καβάφης είχε επιστρέψει σπίτι του κι εκείνη ήταν η μοναδική μάρτυρας μιας στιγμής που, αν και εφήμερη, διεκδικούσε πια την αιωνιότητα μέσα στη βουή της Αθήνας.

Στις 29 Νοεμβρίου του 2025 επισκέφτηκα το Αρχείο Καβάφη, το οποίο βρίσκεται στην οδό Φρυνίχου 16Β στην Πλάκα.

Το Αρχείο Καβάφη φιλοξενεί το προσωπικό αρχείο του Αλεξανδρινού ποιητή, μαζί με 966 βιβλία από τη βιβλιοθήκη του, τεκμήρια της ζωής και του έργου του, αλλά και σύγχρονες δημιουργίες καλλιτεχνών με διεθνή παρουσία, από τη Νέα Υόρκη μέχρι την Αθήνα. Ένα ζωντανό αρχείο που εξελίσσεται συνεχώς.

Μετά τη δημοσίευση της ψηφιακής συλλογής του Αρχείου Καβάφη τον Μάρτιο του 2019, που έκανε το αρχείο ελεύθερα προσβάσιμο σε όλους, το Ίδρυμα Ωνάση προχώρησε στη δημιουργία ενός φυσικού χώρου αφιερωμένου στον ποιητή, εγκαινιάζοντας το Αρχείο Καβάφη στην Αθήνα τον Νοέμβριο του 2023.

Ο χώρος φιλοξενεί τα γραπτά και τα βιβλία του Καβάφη, προσωπικά του αντικείμενα και έπιπλα, πλαισιωμένα από έργα τέχνης που φωτίζουν την ολοένα αυξανόμενη επίδρασή του σε καλλιτέχνες – από την εποχή του έως και σήμερα.

Τον Δεκέμβριο του 2024, το Αρχείο επεκτάθηκε με δύο επιπλέον αίθουσες, οι οποίες παρουσιάζουν περισσότερα τεκμήρια της βιβλιοθήκης του, έργα σύγχρονών του καλλιτεχνών εμπνευσμένα από τον ίδιο, καθώς και έργα διεθνώς αναγνωρισμένων δημιουργών που παρουσιάστηκαν στο φεστιβάλ “Archive of Desire” του Ιδρύματος Ωνάση στη Νέα Υόρκη (28 Απριλίου – 6 Μαΐου 2023).

Αυτές ήταν οι συμμετοχές μου στο δρώμενο "Σε 200 λέξεις" που διοργάνωσε με μεγάλη επιτυχία η αγαπημένη μας Μαρία Νικολάου.                  

Όλες οι συμμετοχές ήταν καταπληκτικές.                                        Συγχαρητήρια στον Γιάννη μας που κατέκτησε την πρώτη θέση.                                                                         

             
                                 

   

Οι ανθισμένες μηλιές της νιότης

Οι ανθισμένες μηλιές

της νιότης

  Ήταν ένα δειλινό του Απριλίου, ντυμένο με τη χρυσή αχλή μιας ανοιξιάτικης μέρας, όταν οι ανθισμένες μηλιές άνοιξαν τις λευκές τους αγκαλιές για να υποδεχθούν τη νιότη. Το αεράκι, φορτωμένο με το μεθυστικό άρωμα των νωπών πετάλων, ψιθύριζε μυστικά ανάμεσα στα κλαδιά, λες και ήθελε να νανουρίσει τον χρόνο. Εκεί, πάνω στο χορτάρι που έμοιαζε με πράσινο βελούδο, μια συντροφιά από νεαρές υπάρξεις είχε στρώσει ένα λευκό σεντόνι, σαν βωμό αφιερωμένο στην ίδια τη ζωή.

Στο κέντρο αυτού του ανοιξιάτικου ονείρου καθόταν η Σόφι. Το γκρίζο-μπλε φόρεμά της έμοιαζε με το χρώμα του ουρανού λίγο πριν τη δύση, και το χέρι της, υψωμένο με μια απαλή, σχεδόν ιερή κίνηση, έμοιαζε να ζητά την ευλογία του ανέμου. Τα μάτια της, γεμάτα από τη φλόγα της νιότης, κοιτούσαν το άπειρο, εκεί όπου οι ελπίδες δεν σβήνουν ποτέ.

Δίπλα της, η Άλις άφηνε τα μακριά, καστανά μαλλιά της να κυλούν σαν ποτάμι πάνω στους ώμους της, στολισμένα με μικρά, λευκά αγριολούλουδα. Κρατούσε ένα πανέρι γεμάτο άνθη, μα το βλέμμα της ήταν στραμμένο χαμηλά, βαρημένο από μια γλυκιά, βικτοριανή μελαγχολία.

«Κοίταξε, Σόφι», ψιθύρισε η Άλις, και η φωνή της ήταν σαν το κελάρυσμα ρυακιού. «Τα πέταλα πέφτουν πριν προλάβουμε να τα θαυμάσουμε. Η ομορφιά τους είναι μια ανάσα, μια φευγαλέα λάμψη».

«Και γι' αυτό ακριβώς είναι πολύτιμη, αδελφή μου», αποκρίθηκε η Σόφι με φωνή γεμάτη γλυκύτητα. «Κάθε πέταλο που πέφτει, γράφει μια ιστορία στο χώμα. Η άνοιξη δεν χάνεται, μεταμορφώνεται σε θύμηση».

Πιο πέρα, μια άλλη κόρη έσκυβε πάνω από ένα πήλινο δοχείο, χύνοντας το λευκό γάλα, σύμβολο της αγνότητας και της θρεπτικής χάρης της γης. Τα υπόλοιπα κορίτσια, ξαπλωμένα νωχελικά στο νωπό γρασίδι, άφηναν τις σκέψεις τους να πλανώνται σαν τα σύννεφα στον ορίζοντα. Μια εξ αυτών, παραδομένη σε έναν γλυκό ρέμβασμα, κοιτούσε τον ουρανό, ντυμένη με ένα φόρεμα στο χρώμα του ώριμου σιταριού, σαν να ήταν η ίδια η προσωποποίηση της θερινής προσμονής.

Όμως, στη δεξιά άκρη αυτού του παραδείσου, εκεί όπου οι σκιές του τοίχου άρχιζαν να μεγαλώνουν, στεκόταν βουβό και απειλητικό το δρεπάνι του θεριστή. Ήταν ο αμίλητος μάρτυρας του πεπρωμένου, η κρύα υπενθύμιση πως ο χρόνος, σαν αόρατος θεριστής, περιμένει πάντα στο σκοτάδι.

Τα κορίτσια, ωστόσο, δεν έστρεφαν το βλέμμα τους εκεί. Η νιότη τους ήταν η ασπίδα τους απέναντι στο αναπόφευκτο. Για εκείνες, το δρεπάνι δεν ήταν παρά ένα εργαλείο του αγρού, και όχι το σύμβολο του τέλους. Ζούσαν στον δικό τους αιώνιο Απρίλιο.
Καθώς ο ήλιος έγερνε, βάφοντας τις κορυφές των δέντρων με πορφυρά χρώματα, μια τελευταία ριπή ανέμου τίναξε τα κλαδιά. Μια βροχή από ροδόλευκα πέταλα σκέπασε τα κορίτσια, σαν να ήθελε η φύση να τις στεφανώσει. Ήταν μια στιγμή απόλυτης, λυρικής ομορφιάς, μια στιγμή που ο χρόνος, νικημένος από τη γαλήνη των κοριτσιών, στάθηκε για λίγο και υποκλίθηκε στην άνοιξη της ζωής τους.

Αυτή είναι η τελευταία μου συμμετοχή για το δρώμενο "Ξυπνήματα" που διοργανώνει η Αριστέα μας.