Η ρωγμή του λιμνάζοντος χρόνου
Ένα πέπλο ομίχλης εισέβαλε στο σαλόνι, ο βοριάς μοιρολογούσε, το παρελθόν άρχισε να στοιχειώνει τα μάτια της Δωροθέας. Καθισμένη στο υγρό δάπεδο, κοιτούσε ένα σκονισμένο κουτί που ανέδιδε την πνιγηρή οσμή της ναφθαλίνης, το τελευταίο ενθύμιο μιας ζωής που σβήστηκε στην είσοδο ενός σκοτεινού τούνελ. Τρεις μήνες τώρα, η απουσία της Ιόλης στράγγιζε τα χρώματα από κάθε κοινή τους ανάμνηση, αφήνοντας την Αθήνα να μοιάζει με βουβό ασπρόμαυρο σκηνικό του προπολεμικού κινηματογράφου.
Με την ανάσα να ασφυκτιά, η Δωροθέα επιχείρησε το άνοιγμα των αναμνήσεων. Οι μεντεσέδες ούρλιαξαν γοερά, καθώς η οδύνη της τολμούσε να ταράξει τη νεκρική τους σκόνη. Ανάμεσα σε ξεθωριασμένες καρτ ποστάλ και κλειδιά που δεν ξεκλείδωναν πια καμιά πόρτα, ανασύρθηκε μια φωτογραφία από τη χειμερινή εκδρομή τους στον Παρνασσό. Οι χιονισμένες βουνοκορφές έστεκαν αμίλητες, όμως το βλέμμα της καρφώθηκε στα πρόσωπά τους. Κυριαρχούσε μόνο η ανεμελιά, το δώρο της νιότης για τις ψυχές των ανθρώπων.
Το χλωμό φως που έσταζε από το παράθυρο της οδού Ασκληπιού χάιδεψε το πρόσωπο της Ιόλης, κάνοντάς το να τρέμει. Η Δωροθέα ένιωσε το ρίγος της απουσίας να την πνίγει ξανά. Σφίγγοντας τη φωτογραφία στο στήθος της, κατάλαβε πως εκείνη η ανάμνηση ήταν η μόνη που απέμεινε αλώβητη από τον λιμνάζοντα χρόνο.
 |
Χνάρια νοσταλγίας του δειλινού
Η Ερατώ περιπλανιόταν στον ιστορικό δρόμο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου· η όστρια ανέμιζε τα χρυσαφένια μαλλιά της. Ο ήλιος, ένας αιώνιος ταξιδιώτης, έγερνε προς τη δύση, βάφοντας τους κίονες του Παρθενώνα με το χρώμα του κεχριμπαριού.
Ξαφνικά, σταμάτησε μπροστά στο γλυπτό του Αλεξανδρινού ποιητή. Εκείνος έμοιαζε να αφουγκράζεται τους αιώνες που κυλούν κάτω από τα βήματα των περαστικών, που ακόμα ψάχνουν τα χνάρια του. Σχεδόν τελετουργικά, η Ερατώ, ρυθμίζοντας το άνοιγμα της φωτογραφικής μηχανής, ένιωσε πως ταξιδεύει στην Αλεξάνδρεια, στο γλαυκό μαργαριτάρι των Πτολεμαίων. Μια μακρινή μελωδία από το Θέατρο Τέχνης άγγιξε τη χορδή της ψυχής της.
Εκείνη ακριβώς τη στιγμή, το φως του δειλινού γλίστρησε σαν χάδι πάνω στο χάλκινο μέτωπό του, δημιουργώντας μια νοητή γραμμή που ένωνε το παρελθόν με το σήμερα. Η Ερατώ ένιωσε πως η φωτογραφία αυτή δεν ήταν μόνο το πρώτο σκαλί της διαδρομής της, αλλά ένα αναπάντεχο δώρο της Αθήνας προς την τέχνη της. Ήθελε να εγκλωβίσει στο κάδρο της την ίδια την αύρα της νοσταλγίας.
Η φωτογραφία γεννήθηκε σαν ένας στίχος ενός ποιήματος που μόλις γραφόταν. Ο Κωνσταντίνος Καβάφης είχε επιστρέψει σπίτι του κι εκείνη ήταν η μοναδική μάρτυρας μιας στιγμής που, αν και εφήμερη, διεκδικούσε πια την αιωνιότητα μέσα στη βουή της Αθήνας.
Στις 29 Νοεμβρίου του 2025 επισκέφτηκα το Αρχείο Καβάφη, το οποίο βρίσκεται στην οδό Φρυνίχου 16Β στην Πλάκα.
Το Αρχείο Καβάφη φιλοξενεί το προσωπικό αρχείο του Αλεξανδρινού ποιητή, μαζί με 966 βιβλία από τη βιβλιοθήκη του, τεκμήρια της ζωής και του έργου του, αλλά και σύγχρονες δημιουργίες καλλιτεχνών με διεθνή παρουσία, από τη Νέα Υόρκη μέχρι την Αθήνα. Ένα ζωντανό αρχείο που εξελίσσεται συνεχώς.
Μετά τη δημοσίευση της ψηφιακής συλλογής του Αρχείου Καβάφη τον Μάρτιο του 2019, που έκανε το αρχείο ελεύθερα προσβάσιμο σε όλους, το Ίδρυμα Ωνάση προχώρησε στη δημιουργία ενός φυσικού χώρου αφιερωμένου στον ποιητή, εγκαινιάζοντας το Αρχείο Καβάφη στην Αθήνα τον Νοέμβριο του 2023.
Ο χώρος φιλοξενεί τα γραπτά και τα βιβλία του Καβάφη, προσωπικά του αντικείμενα και έπιπλα, πλαισιωμένα από έργα τέχνης που φωτίζουν την ολοένα αυξανόμενη επίδρασή του σε καλλιτέχνες – από την εποχή του έως και σήμερα.
Τον Δεκέμβριο του 2024, το Αρχείο επεκτάθηκε με δύο επιπλέον αίθουσες, οι οποίες παρουσιάζουν περισσότερα τεκμήρια της βιβλιοθήκης του, έργα σύγχρονών του καλλιτεχνών εμπνευσμένα από τον ίδιο, καθώς και έργα διεθνώς αναγνωρισμένων δημιουργών που παρουσιάστηκαν στο φεστιβάλ “Archive of Desire” του Ιδρύματος Ωνάση στη Νέα Υόρκη (28 Απριλίου – 6 Μαΐου 2023).
Αυτές ήταν οι συμμετοχές μου στο δρώμενο "Σε 200 λέξεις" που διοργάνωσε με μεγάλη επιτυχία η αγαπημένη μας Μαρία Νικολάου.
.png)
.gif)
.gif)
.gif)